Een domeinnaam (of, afgekort, 'domein') is een naam in het Domain Name System (DNS), het naamgevingssysteem op internet waarmee netwerken, computers, webservers, mailservers en andere toepassingen worden geïdentificeerd.

Domein

De verschillende delen van een domein (oftewel: domeinnaam) worden van elkaar gescheiden door punten. Een voorbeeld van een domein is wikipedia.org. Om deze naam vast te leggen is een registratie vereist. Meestal is in de domeinnaam de persoon of het bedrijf te herkennen waarover de pagina gaat, soms is in de domeinnaam het thema van de website te herkennen. In principe is alles mogelijk als domeinnaam, zolang de naam bestaat uit een combinatie van twee of meer tekens. De combinatie mag bestaan uit de letters a tot en met z, eventueel aangevuld met cijfers 0 tot en met 9 of een streepje -.

Levels

Een domeinnaam kan in verschillende niveaus worden opgesplitst. Zo bestaat er 'top level', 'second level', 'third level', etc. De verschillende niveaus worden gescheiden door punten in de domeinnaam, en het level is te achterhalen door de verschillende delen van het domein van rechts naar links te lezen. In het voorbeeld www.wikipedia.org is org het top level, wikipedia is het second level en www het third level.

TLD's

Het achterste gedeelte in het bovenstaande voorbeeld is .org. Dit is een generic top level domain (gTLD). Een gTLD is, naast een ccTLD, een van de twee soorten TLD's. TLD's geven meestal het type of het land van de website weer.

* Generic TLD's zijn naast .org (voor non-profitorganisaties), ook .info, .net, .com (voor websites met voornamelijk commerciële doeleinden) en .int (voor internationale organisaties). Aan deze lijst worden regelmatig nieuwe TLD's toegevoegd.
* ccTLD's (Country Code - landcode) zijn de codes van het land waar de website zijn basis heeft, bijvoorbeeld .be voor België en .nl voor Nederland. De meeste TLD-operators stellen tegenwoordig geen eisen aan het type organisatie dat een domein registreert. Het is dus bijvoorbeeld mogelijk dat een commercieel bedrijf een .org-domeinnaam registreert. Alle TLD's zijn vastgelegd in de DNS-rootservers. De lijst van TLD's wordt beheerd door Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN). De TLD's afzonderlijk worden beheerd door de TLD-operators, ook wel genoemd registry's. De TLD-operator van .nl is de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN); voor .be is dit DNS Belgium (DNS.be).
Het Brusselse Berlaymontgebouw is de zetel van de Europese commissie. Sinds eind 2005 is gefaseerd de nieuwe domeinnaam .eu voor registratie ter beschikking gesteld. Deze heeft de status van een ccTLD (en dus gelijkgesteld worden met een landcode-domeinnaam). De TLD .eu wordt beheerd door EurID. Momenteel is men bezig met .asia.

Sommige TLD-operators kiezen ervoor om hun domein onder te verdelen in second level domains (SLD's). Een voorbeeld is .uk, dat onder meer co.uk (voor bedrijven) en org.uk (voor non-profitorganisaties) aanbiedt.

Registratie

Zowel particuliere personen als bedrijven mogen een domeinnaam als combinatie van een naam met een TLD registreren. De meeste TLD's maken gebruik van een registry-registrar-model. De TLD-operator (registry) verleent hierbij de mogelijkheid aan diverse bedrijven (de registrars) om wijzigingen in het TLD aan te maken. Een registrar kan nieuwe domeinnamen aanvragen en de Whois-informatie en nameservers van de domeinnamen bepalen. Deze opzet heeft het voordeel dat de domeinhouders (vaak miljoenen bij bekende TLD's) niet direct zaken hoeven te doen met de TLD-operators. Een registrar betaalt voor het recht om domeinnamen te registreren meestal een vast periodiek bedrag plus een bedrag per domeinnaam.

Het aanvragen van een domeinnaam doe je bij een registrar naar keuze. De registrar is een agent bij DNS.be in het geval van een .be-domein en een deelnemer van de SIDN in het geval van een .nl-domein. Meestal kost een registratie jaarlijks een vast bedrag, waarvan de hoogte mag worden bepaald door de registrar. Soms komen daar ook nog startkosten bij.

Voor het registreren van een .nl-domein is het lang een voorwaarde geweest een inwoner van of bedrijf in Nederland te zijn. Dit is voor een .be-domein nooit zo geweest, wat maakt dat zo'n 18% van de Belgische domeinnamen in handen van Nederlanders is.

Bron: Wikipedia